پس از زایمان، برخی زنان ممکن است همچنان دردهای مزمنی در ناحیه لگن خود احساس کنند. این دردها می‌تواند ناشی از مشکلات استخوانی در ناحیه لگن باشد که در ادامه به مهم‌ترین آن‌ها و روش‌های درمانی اشاره می‌کنیم.
استخوان لگن چیست؟
لگن مجموعه‌ای از استخوان‌ها در پایین ستون فقرات است که به تثبیت عضلات و محافظت از اندام‌های داخلی شکم پایین کمک می‌کند. همچنین عصب‌ها و رگ‌های خونی مهمی از این ناحیه عبور می‌کنند. استخوان‌های لگن شامل استخوان‌های ران، دنبالچه (استخوان کوچک در انتهای ستون فقرات) و استخوان مثلثی شکل ساکروم هستند.
شکستگی دنبالچه
اگر نوزاد با سرعت زیاد یا زاویه نامناسب از کانال زایمان عبور کند، ممکن است دنبالچه دچار کبودی یا شکستگی شود. این مشکل بیشتر در زایمان‌هایی که با فورسپس انجام می‌شود رخ می‌دهد. درد دنبالچه ممکن است هفته‌ها یا ماه‌ها ادامه داشته باشد و هنگام نشستن، ایستادن طولانی، استفاده از توالت یا رابطه جنسی تشدید شود.
راهکارهای کاهش درد دنبالچه عبارتند از:
- استفاده از کیسه یخ یا پد گرم‌کننده برای کاهش درد
- نشستن روی بالشی که در قسمت دنبالچه حفره یا شکاف دارد تا فشار روی آن کاهش یابد
- تغییر حالت نشستن به حالت خمیده به جلو برای کاهش فشار
- مصرف داروهای ضدالتهاب غیر استروئیدی مانند ایبوپروفن
- در موارد شدید، تزریق بی‌حسی یا استروئید توسط پزشک
- فیزیوتراپی برای یادگیری تکنیک‌های آرام‌سازی عضلات لگن
- در نهایت، در صورت عدم بهبود، جراحی برداشتن دنبالچه ممکن است پیشنهاد شود که بسیار نادر است
درد کمربند لگن (Pelvic Girdle Pain)
فشار سر نوزاد به استخوان‌های جلویی لگن در زایمان می‌تواند باعث ایجاد فاصله بین دو استخوان شود. این دو استخوان از طریق رباط‌هایی به هم متصل هستند که در دوران بارداری کشیده‌تر می‌شوند و ممکن است دچار آسیب یا خونریزی شوند. این وضعیت که به آن جداشدگی سمفیز پوبیس یا دیستاز سمفیز پوبیس پس از زایمان گفته می‌شود، می‌تواند درد شدیدی ایجاد کند که بین ۳ تا ۸ ماه طول بکشد.
درد در این حالت هنگام راه رفتن، نشستن یا ایستادن طولانی مدت بیشتر می‌شود و ممکن است راه رفتن طبیعی را دشوار کند.
برای درمان و کاهش درد کمربند لگن:
- مصرف داروهای ضدالتهاب مانند استامینوفن یا ناپروکسن طبق نظر پزشک
- استفاده از بریس، کمربند یا وسایل حمایتی که دور لگن بسته می‌شوند تا استخوان‌ها را به هم نزدیک‌تر کنند
- استراحت در بستر در صورت شدت درد و مشکل در راه رفتن، البته این روش نباید طولانی مدت باشد
- فعالیت بدنی متعادل؛ به محض توانایی، راه رفتن و حرکت کردن توصیه می‌شود اما بدون فشار زیاد
- فیزیوتراپی برای تقویت عضلات و کاهش درد
- در موارد شدید، جراحی برای قرار دادن پیچ و صفحه جهت تنظیم مجدد استخوان‌ها ممکن است لازم شود
اگر پس از زایمان دچار درد لگن شدید، حتماً با پزشک خود مشورت کنید تا درمان مناسب دریافت کنید و روند بهبودی را تسریع کنید.