خونریزی غیرطبیعی رحم زمانی رخ می‌دهد که خونریزی خارج از دوره‌های قاعدگی معمول شما اتفاق بیفتد. این نوع خونریزی گاهی به نام خونریزی بدون تخمک‌گذاری نیز شناخته می‌شود و ممکن است به صورت خونریزی‌های سنگین‌تر یا طولانی‌تر از حد معمول بروز کند.
قاعدگی در زنان طیف گسترده‌ای از حالت‌های طبیعی دارد، اما اگر خونریزی شما به قدری شدید یا نامنظم باشد که فعالیت‌های روزانه‌تان را مختل کند یا باعث غیبت از مدرسه یا محل کار شود، ممکن است نشانه یک مشکل پزشکی باشد که نیاز به درمان دارد.
علائم خونریزی غیرطبیعی رحم
- قاعدگی‌های بسیار سنگین
- خونریزی بین دوره‌های قاعدگی، پس از رابطه جنسی یا در دوران یائسگی
- طولانی شدن دوره قاعدگی بیش از ۷ روز
- نامنظمی در دوره‌های قاعدگی
پزشکان برای تشخیص این مشکل موارد زیر را بررسی می‌کنند:
- تناوب قاعدگی: دوره‌های قاعدگی باید نسبتاً منظم باشند و طول هر چرخه نباید بیش از یک هفته تغییر کند. چرخه‌های کمتر از ۳ هفته یا بیشتر از ۵ هفته ممکن است نشانه مشکل باشند.
- مدت زمان خونریزی: معمولاً قاعدگی ۴ تا ۵ روز طول می‌کشد. اگر خونریزی شما کمتر از ۲ روز یا بیش از یک هفته باشد، ممکن است مشکل وجود داشته باشد.
- شدت خونریزی: بیشتر زنان در هر دوره حدود ۲ قاشق غذاخوری خون از دست می‌دهند. خونریزی بیش از ۵ قاشق غذاخوری به عنوان خونریزی غیرطبیعی سنگین شناخته می‌شود. اگر نیاز دارید هر ساعت بیش از یک نوار بهداشتی یا تامپون تعویض کنید، حتماً به پزشک اطلاع دهید.
- وجود لکه‌بینی بین دوره‌ها یا خونریزی پس از رابطه جنسی
خونریزی در اوایل بارداری ممکن است طبیعی باشد، اما می‌تواند نشانه بارداری خارج رحمی یا سقط جنین نیز باشد که نیازمند مراقبت پزشکی فوری است. همچنین پس از یائسگی هرگونه خونریزی باید جدی گرفته شود و بررسی شود.
علل خونریزی غیرطبیعی رحم
دلایل مختلفی می‌توانند باعث این نوع خونریزی شوند که مهم‌ترین آن‌ها عبارتند از:
- تغییرات هورمونی: شایع‌ترین علت خونریزی غیرطبیعی است. در نوجوانان و زنان نزدیک به یائسگی، نوسانات هورمونی می‌تواند باعث ضخیم شدن بیش از حد پوشش رحم و خونریزی‌های نامنظم یا شدید شود. همچنین مصرف داروهایی مانند قرص‌های ضدبارداری، داروهای رقیق‌کننده خون، تغییرات سریع وزن، استرس‌های جسمی یا روانی و استفاده از دستگاه داخل رحمی (IUD) می‌توانند هورمون‌ها را تحت تأثیر قرار دهند.
- مشکلات ساختاری رحم: مانند فیبروم‌ها (تومورهای غیرسرطانی در عضلات رحم)، پولیپ‌ها (زائده‌های کوچک در پوشش رحم)، آدنومیوز (رشد سلول‌های پوشش رحم در عضلات رحم) و آندومتریوز (رشد بافت مشابه پوشش رحم در خارج از رحم).
- بیماری‌های دیگر: سرطان‌های دهانه رحم، آندومتر یا رحم، بیماری‌های کلیه، کبد، تیروئید یا غدد فوق کلیوی، عفونت‌های دهانه رحم یا آندومتر و بیماری‌های مقاربتی نیز می‌توانند باعث خونریزی غیرطبیعی شوند.
تشخیص خونریزی غیرطبیعی رحم
برای تشخیص دقیق، پزشک ممکن است از شما بخواهد چند دوره قاعدگی خود را با جزئیات ثبت کنید. معاینه فیزیکی، آزمایش بارداری، آزمایش خون برای بررسی کم‌خونی یا اختلالات هورمونی، سونوگرافی برای مشاهده رحم و بررسی وجود فیبروم یا پولیپ، هیستروسکوپی (مشاهده داخل رحم با دوربین کوچک)، نمونه‌برداری از بافت رحم و در موارد خاص تصویربرداری MRI انجام می‌شود.
درمان خونریزی غیرطبیعی رحم
درمان بسته به علت خونریزی متفاوت است و ممکن است شامل موارد زیر باشد:
- داروها: هورمون‌ها مانند قرص‌های ضدبارداری برای تنظیم چرخه قاعدگی و کاهش خونریزی، داروهای کنترل هورمونی مانند آگونیست‌های GnRH برای کاهش خونریزی و کوچک کردن فیبروم‌ها، داروهای ضدالتهاب غیراستروئیدی (NSAIDs) مانند ایبوپروفن برای کاهش خونریزی، اسید ترانکزامیک برای کمک به لخته شدن خون و دستگاه داخل رحمی هورمونی که می‌تواند خونریزی را کاهش دهد یا متوقف کند.
- جراحی: در صورت نیاز ممکن است از روش‌هایی مانند تخریب پوشش رحم (آبلاسیون آندومتر) با استفاده از گرما، سرما، برق یا لیزر، جراحی حذف فیبروم‌ها (میومکتومی)، آمبولیزاسیون شریان رحم برای قطع خون‌رسانی به فیبروم‌ها و در موارد شدید، برداشتن رحم (هیسترکتومی) استفاده شود.
عوارض خونریزی غیرطبیعی رحم
این وضعیت می‌تواند باعث مشکلاتی مانند دشواری در بارداری و کم‌خونی ناشی از خونریزی شدید شود که نیازمند پیگیری و درمان مناسب است.