عفونت قارچی واژن ناشی از نوعی قارچ به نام مخمر است که معمولاً در محیط اطراف ما وجود دارد. بدن اغلب میتواند این قارچ را بدون مشکل کنترل کند، اما در شرایطی مانند ضعف سیستم ایمنی یا مصرف آنتیبیوتیک، ممکن است عفونت در نواحی نرم و مرطوب بدن ایجاد شود. عفونت قارچی در دهان به نام برفک شناخته میشود و در واژن به عنوان عفونت قارچی واژینال یا واژینیت شناخته میشود.
درمان عفونتهای قارچی معمولاً با داروهای ضد قارچ انجام میشود که اغلب ساده و سریع اثرگذار است. در برخی موارد، ممکن است نیاز به چند دوره درمان یا داروهای قویتر تجویزی باشد.
روشهای درمان عفونت قارچی واژن
موثرترین درمان، داروهای ضد قارچ تجویزی توسط پزشک است. در صورت مشاهده هرگونه علائم، مراجعه به پزشک ضروری است زیرا علائم عفونت قارچی ممکن است با بیماریهای جدیتر همپوشانی داشته باشد.
در انتظار مراجعه به پزشک، میتوانید از روشهای خانگی زیر برای کاهش علائم استفاده کنید:
- مصرف پروبیوتیکها: بسیاری از عفونتهای قارچی زمانی رخ میدهند که سیستم ایمنی ضعیف شده یا در حال مصرف آنتیبیوتیک هستید. پروبیوتیکها که شامل باکتریهای زنده هستند، به بازسازی و حفظ جمعیت طبیعی باکتریها در بدن کمک میکنند و از تشدید یا بروز عفونت جلوگیری میکنند.
- خوردن ماست: ماست منبع خوبی از پروبیوتیکهاست، اما باید خورده شود و استفاده موضعی آن روی پوست مفید نیست و حتی ممکن است به دلیل قند موجود باعث عفونتهای دیگر شود.
- شستشوی با آب نمک: شستشوی ملایم ناحیه با آب نمک گرم (نصف قاشق چایخوری نمک در یک لیوان آب گرم) میتواند به کاهش التهاب کمک کند. برای برفک دهان، محلول را در دهان بچرخانید و برای نواحی دیگر، چند دقیقه محل عفونی را در محلول قرار دهید و سپس خوب بشویید.
- استفاده از روغن نارگیل: روغن نارگیل خاصیت ضد قارچی دارد و میتواند باکتریهای مخمر را کاهش داده و پوست تحریک شده را تسکین دهد.
- روغن درخت چای: برخی تحقیقات نشان میدهد که روغن درخت چای میتواند علیه قارچها موثر باشد و باکتریهای طبیعی بدن را به شدت تحت تاثیر قرار نمیدهد. این روغن در قالب شیاف، کرم و پماد موجود است اما نباید به صورت خالص استفاده شود چون ممکن است باعث تحریک پوست شود.
داروهای ضد قارچ
موثرترین درمان برای عفونتهای قارچی، مصرف داروهای ضد قارچ است که به صورت خوراکی، کرم، پماد یا شیاف واژینال در دسترس هستند. برخی از این داروها بدون نسخه قابل تهیهاند، اما در صورت عدم اطمینان یا عود مکرر عفونت، باید به پزشک مراجعه کرد تا داروی مناسب تجویز شود و دستور مصرف دقیق رعایت گردد.
نکات پیشگیری و سبک زندگی
- نگه داشتن ناحیه واژن خشک و خنک
- پرهیز از مصرف غذاهای پر قند
- عدم استفاده از دوش واژینال یا خوشبوکنندههای واژینال
- اجتناب از مصرف بیمورد آنتیبیوتیکها
- خواب کافی، تغذیه متعادل و ورزش منظم برای تقویت سیستم ایمنی
چه زمانی باید به پزشک مراجعه کرد؟
بهترین کار مراجعه به پزشک در صورت مشاهده علائم عفونت قارچی است تا تشخیص دقیق داده شود و درمان مناسب شروع گردد. پزشک همچنین میتواند بیماریهای جدیتر مانند عفونت ادراری یا بیماریهای مقاربتی را تشخیص دهد. زنان باردار باید حتی برای داروهای بدون نسخه نیز با پزشک مشورت کنند.
اگر در سال چهار بار یا بیشتر دچار عفونت قارچی میشوید، ممکن است به درمان طولانیمدت تا شش ماه نیاز داشته باشید. عفونتهای مکرر میتوانند نشانه دیابت یا بیماریهای دیگر باشند.
سوالات متداول
آیا نوشیدنی خاصی عفونت قارچی را درمان میکند؟
هیچ مدرکی مبنی بر اینکه نوشیدنی خاصی بتواند عفونت قارچی را درمان کند وجود ندارد.
آیا عفونت قارچی خود به خود درمان میشود؟
برخی روشهای خانگی ممکن است علائم را کاهش دهند، اما بهترین کار مراجعه به پزشک است زیرا ممکن است نیاز به دارو باشد یا عفونت نشانه مشکلات جدیتر باشد.
چه عواملی خطر ابتلا به عفونت قارچی را افزایش میدهند؟
مصرف آنتیبیوتیک، سطح بالای استروژن، دیابت کنترل نشده و ضعف سیستم ایمنی از عوامل افزایش خطر ابتلا هستند.