حدود ۲۰ درصد از زنان آمریکایی بین ۱۵ تا ۴۴ سال اعلام کرده‌اند که از دوش واژینال استفاده می‌کنند. این میزان در میان نوجوانان و زنان آفریقایی-آمریکایی و اسپانیایی‌تبار حتی بیشتر است. زنان معمولاً برای احساس تمیزی بیشتر، از بین بردن بوی ناخوشایند، پاک‌سازی خون قاعدگی، جلوگیری از بیماری‌های مقاربتی و حتی پیشگیری از بارداری پس از رابطه جنسی به دوش واژینال روی می‌آورند.
اما کارشناسان سلامت هشدار می‌دهند که دوش واژینال هیچ‌یک از این اهداف را برآورده نمی‌کند و در عوض می‌تواند خطر ابتلا به عفونت‌ها، مشکلات بارداری و سایر مشکلات بهداشتی را افزایش دهد.
دوش واژینال چیست؟
کلمه «دوش» از زبان فرانسوی به معنای «شستن» یا «خیس کردن» است. این روش شامل شستشوی داخل واژن معمولاً با مخلوط آب و سرکه است. محصولات دوش واژینال که در داروخانه‌ها و سوپرمارکت‌ها فروخته می‌شوند، اغلب حاوی مواد ضدعفونی‌کننده و عطر هستند. این دوش‌ها در قالب بطری یا کیسه‌ای عرضه شده و از طریق لوله‌ای به سمت داخل واژن اسپری می‌شوند.
مزایا و معایب دوش واژینال
برخی زنان معتقدند دوش واژینال باعث احساس تمیزی بیشتر می‌شود، اما شواهد علمی بسیار کمی برای اثبات این ادعا وجود دارد.
از سوی دیگر، خطرات دوش واژینال بسیار بیشتر از فواید احتمالی آن است:
- عفونت‌های واژینال (واژینوز باکتریایی): دوش واژینال تعادل طبیعی باکتری‌های مفید در واژن را به هم می‌زند و محیط را برای رشد باکتری‌های مضر مستعد می‌کند. مطالعات نشان داده‌اند زنانی که دوش را ترک کرده‌اند، کمتر دچار واژینوز باکتریایی می‌شوند. این عفونت می‌تواند خطر زایمان زودرس و ابتلا به بیماری‌های مقاربتی را افزایش دهد.
- التهاب لگن (PID): این بیماری عفونت رحم، لوله‌های فالوپ و تخمدان‌ها است. تحقیقات نشان داده‌اند زنانی که دوش می‌گیرند، ۷۳ درصد بیشتر در معرض ابتلا به PID هستند.
- مشکلات بارداری: زنانی که بیش از یک بار در هفته دوش می‌گیرند، نسبت به کسانی که دوش نمی‌گیرند، در باردار شدن دچار مشکل بیشتری می‌شوند. همچنین دوش واژینال می‌تواند خطر بارداری خارج از رحم را تا ۷۶ درصد افزایش دهد که در این حالت جنین خارج از رحم جایگزین می‌شود. هرچه دفعات دوش بیشتر باشد، این خطر نیز افزایش می‌یابد.
- سرطان دهانه رحم: دوش گرفتن حداقل هفته‌ای یک بار با افزایش احتمال ابتلا به سرطان دهانه رحم مرتبط دانسته شده است.
آیا باید دوش واژینال گرفت؟
بر اساس توصیه کارشناسان سلامت از جمله کالج آمریکایی متخصصان زنان و زایمان (ACOG)، دوش واژینال باید اجتناب شود. داشتن بوی طبیعی واژن کاملاً عادی است و اگر بوی بسیار قوی یا غیرمعمول مشاهده شود، ممکن است نشانه عفونت باشد که نیاز به بررسی پزشکی دارد. اسیدیته طبیعی واژن به طور خودکار باکتری‌ها را کنترل می‌کند و شستشوی خارجی ولو با آب گرم و صابون ملایم برای حفظ بهداشت کافی است.