غده تیروئید، که به شکل پروانه‌ای کوچک در جلوی گردن قرار دارد، هورمون‌هایی تولید می‌کند که به تنظیم سرعت سوخت‌وساز بدن، حفظ دمای بدن و عملکرد صحیح اعضای بدن کمک می‌کنند. تیروتوکسیکوز زمانی رخ می‌دهد که میزان این هورمون‌ها در خون بسیار بالا باشد، که معمولاً به دلیل پرکاری تیروئید است.
علل تیروتوکسیکوز
شایع‌ترین علت پرکاری تیروئید و در نتیجه تیروتوکسیکوز، بیماری گریوز است. در این بیماری، سیستم ایمنی بدن به اشتباه سلول‌های تیروئید را به عنوان مهاجم شناسایی کرده و با آنتی‌بادی‌ها به آنها حمله می‌کند. این موضوع باعث بزرگ شدن غده تیروئید و تولید بیش از حد هورمون می‌شود. بیماری گریوز معمولاً در خانواده‌ها دیده می‌شود و عوامل ژنتیکی در آن نقش دارند.
علاوه بر این، رشدهای غیرطبیعی به نام ندول‌ها می‌توانند روی تیروئید شکل بگیرند و تولید هورمون را تحت تأثیر قرار دهند. یک ندول پرکار به نام آدنوم سمی شناخته می‌شود، و وجود چندین ندول به عنوان گواتر چندندولی یا بیماری پلامر شناخته می‌شود.
نوع نادری از تومور تخمدان به نام استروما اواری که عمدتاً از بافت تیروئید تشکیل شده است، می‌تواند باعث پرکاری تیروئید شود.
التهاب تیروئید که ممکن است به علت ویروس، باکتری، برخی داروها مانند لیتیوم یا واکنش سیستم ایمنی بدن ایجاد شود، می‌تواند باعث آزاد شدن بیش از حد هورمون تیروئید به خون شود.
همچنین مصرف نادرست یا بیش از حد مکمل‌های هورمون تیروئید که برای درمان کم‌کاری تیروئید تجویز می‌شوند، می‌تواند منجر به تیروتوکسیکوز شود.
علائم تیروتوکسیکوز
هورمون‌های تیروئید سرعت سوخت‌وساز بدن را افزایش می‌دهند، بنابراین افزایش سطح آنها باعث تسریع عملکردهای بدن می‌شود. از جمله علائم می‌توان به تپش قلب سریع، تعریق زیاد، تحریک‌پذیری، اضطراب، لرزش دست‌ها، ضعف عضلانی و کاهش وزن اشاره کرد. همچنین ممکن است اشتهای کافی نداشته باشید و کالری مصرفی شما نتواند با سرعت متابولیسم بدن هماهنگ شود.
در بیماری گریوز، ممکن است بیماری چشمی تیروئید ایجاد شود که باعث قرمزی، اشک‌ریزش، بیرون‌زدگی چشم‌ها و ورم پلک‌ها می‌شود.
تشخیص تیروتوکسیکوز
پزشک ابتدا درباره علائم و داروهای مصرفی شما سوال می‌کند و ضربان قلب و اندازه تیروئید را بررسی می‌کند. آزمایش خون ساده‌ای برای اندازه‌گیری میزان هورمون محرک تیروئید (TSH) انجام می‌شود که می‌تواند وجود تیروتوکسیکوز را تایید کند.
برای تعیین علت دقیق، ممکن است آزمایش‌های خون بیشتری نیاز باشد و در برخی موارد، سونوگرافی تیروئید برای مشاهده دقیق‌تر غده انجام می‌شود.
روش‌های درمان
برای بیماری گریوز و دیگر انواع پرکاری تیروئید، داروهای ضد تیروئید می‌توانند تولید هورمون را کاهش دهند. ید رادیواکتیو که به صورت کپسول مصرف می‌شود، سلول‌های تیروئید را از بین می‌برد و درمانی مؤثر و ایمن است.
بتابلاکرها به کاهش علائمی مانند تپش قلب سریع و لرزش دست کمک می‌کنند اما تاثیری بر کاهش هورمون‌ها ندارند.
در موارد شدید، ممکن است پزشک و بیمار تصمیم به جراحی برای برداشتن بخشی یا تمام غده تیروئید بگیرند.
تیروتوکسیکوز و دیابت
علائم کاهش قند خون مانند لرزش و تعریق ممکن است با علائم پرکاری تیروئید اشتباه گرفته شود و باعث شود افراد غذاهای اضافی مصرف کنند که قند خونشان را افزایش می‌دهد. همچنین افزایش سرعت متابولیسم می‌تواند داروهای دیابت را سریع‌تر از بدن دفع کند و دوز معمول انسولین یا داروهای دیگر برای کنترل قند کافی نباشد. در این شرایط، پزشک می‌تواند به تنظیم داروها کمک کند.