قاعدگی در زنان می‌تواند بسیار متفاوت باشد؛ برخی زنان دوره‌های قاعدگی منظمی دارند که مانند ساعت کار می‌کند، اما برای برخی دیگر این دوره‌ها نامنظم و غیرقابل پیش‌بینی است. به طور متوسط، فاصله بین هر دوره قاعدگی بین ۲۴ تا ۳۸ روز است و معمولاً خونریزی قاعدگی بین ۲ تا ۸ روز طول می‌کشد.
چه زمانی قاعدگی نامنظم است؟
<pاگر فاصله بین دوره‌های قاعدگی تغییر کند، مقدار خونریزی در هر دوره بیشتر یا کمتر از حد معمول باشد، یا طول دوره قاعدگی به طور قابل توجهی متفاوت باشد، می‌توان گفت قاعدگی نامنظم است.
علل نامنظمی قاعدگی
<pتغییرات در سطح هورمون‌های استروژن و پروژسترون بدن می‌تواند الگوی طبیعی قاعدگی را مختل کند. به همین دلیل دختران نوجوان در دوران بلوغ و زنان نزدیک به یائسگی معمولاً قاعدگی نامنظمی را تجربه می‌کنند.
عوامل شایع دیگر عبارتند از:
- استفاده از دستگاه داخل رحمی (IUD)
- تغییر در قرص‌های ضدبارداری یا مصرف برخی داروها
- ورزش بیش از حد
- سندرم تخمدان پلی‌کیستیک (PCOS)
- بارداری یا شیردهی
- استرس
- کم‌کاری یا پرکاری تیروئید
- ضخیم شدن یا وجود پولیپ در پوشش رحم
- فیبروم‌های رحمی
علت کمتر شایع اما جدی‌تر، چسبندگی شدید پوشش رحم است که به آن سندرم آشرمن گفته می‌شود.
روش‌های درمان نامنظمی قاعدگی
اگر نامنظمی قاعدگی باعث ناراحتی نشود یا به دلیل بیماری دیگری نباشد، ممکن است نیازی به درمان نباشد. اما بررسی سابقه قاعدگی با پزشک برای تشخیص و تعیین نیاز به درمان اهمیت دارد.
در مواردی مانند سندرم تخمدان پلی‌کیستیک و کم‌کاری تیروئید، هدف درمان بازگرداندن تعادل هورمونی است. پزشک ممکن است برای تحریک قاعدگی، قرص‌های ضدبارداری یا هورمون‌های دیگر تجویز کند. در کم‌کاری تیروئید نیز مصرف هورمون تیروئید لازم است.
سایر راهکارهای مفید شامل:
- تغییر روش پیشگیری از بارداری: اگر پس از ۳ ماه استفاده از روش هورمونی نامنظمی ادامه داشت، پزشک ممکن است روش دیگری پیشنهاد دهد.
- تعدیل ورزش: ورزش بیش از حد می‌تواند باعث تغییر در قاعدگی شود، پس کاهش شدت یا تعداد جلسات ورزشی ممکن است مفید باشد.
- مدیریت استرس: یادگیری روش‌های کنترل استرس و در صورت نیاز مشاوره روانشناسی می‌تواند کمک‌کننده باشد.
- تغییرات وزن: افزایش وزن می‌تواند تخمک‌گذاری را دشوار کند و کاهش وزن شدید و ناگهانی نیز ممکن است باعث نامنظمی شود.
در برخی موارد، پزشک هورمون‌درمانی با قرص‌های حاوی استروژن و پروژسترون یا پروژستین را برای کنترل قاعدگی نامنظم تجویز می‌کند. اگر قصد بارداری دارید، ممکن است درمان‌های هورمونی خاصی توصیه شود.
گاهی مشکلات ساختاری یا چسبندگی در رحم یا لوله‌های فالوپ باعث نامنظمی می‌شود که در این صورت جراحی برای اصلاح این مشکلات یا برداشتن بافت اسکار شدید ممکن است لازم باشد.
چه زمانی باید به پزشک مراجعه کرد؟
اگر قبلاً دوره‌های قاعدگی منظمی داشته‌اید و الگوی آن تغییر کرده است، باید به پزشک مراجعه کنید. پزشک ممکن است معاینه فیزیکی و آزمایش‌هایی برای رد بارداری یا مشکلات دیگر انجام دهد.
همچنین در صورت بروز هر یک از موارد زیر باید به پزشک اطلاع دهید:
- از دست دادن سه دوره یا بیشتر در یک سال
- شروع قاعدگی زودتر از هر ۲۱ روز
- شروع قاعدگی دیرتر از هر ۳۵ روز
- خونریزی بیش از حد در دوره قاعدگی
- خونریزی بیش از ۷ روز
- درد شدید در دوره قاعدگی