خونریزی بعد از رابطه جنسی که به آن خونریزی پس از مقاربت نیز گفته می‌شود، ممکن است برای بسیاری از افرادی که قاعدگی دارند، رخ دهد و تا ۹ درصد از آن‌ها را تحت تأثیر قرار دهد. این خونریزی معمولاً ناشی از تحریک یا خشکی دهانه رحم است، اما در مواردی که خونریزی شدید یا مکرر باشد، باید حتماً به پزشک مراجعه کرد.
دلایل شایع خونریزی بعد از رابطه جنسی
بیشترین علت‌های خونریزی پس از رابطه جنسی معمولاً از دهانه رحم شروع می‌شوند. یکی از این دلایل التهاب یا عفونت دهانه رحم (سرویسیت) است که ممکن است به دلیل عفونت‌های مقاربتی مانند کلامیدیا یا سوزاک ایجاد شود. همچنین عفونت‌های غیرمقاربتی مثل عفونت قارچی نیز می‌توانند باعث التهاب و خونریزی شوند.
دلیل شایع دیگر وجود پولیپ‌های دهانه رحم است؛ این رشدهای کوچک معمولاً ۱ تا ۲ سانتی‌متر اندازه دارند و در دهانه رحم ظاهر می‌شوند. بیشتر این پولیپ‌ها خوش‌خیم هستند و پزشک می‌تواند آن‌ها را در مطب بردارد.
سایر دلایل خونریزی بعد از رابطه جنسی
- سایش یا کمبود روان‌کننده در هنگام رابطه
- خونریزی طبیعی رحم در شروع یا پایان قاعدگی
- زخم‌های تناسلی ناشی از تبخال یا بیماری‌های دیگر
- اکتروپیون دهانه رحم (شرایطی که لایه داخلی دهانه رحم به سمت بیرون رشد می‌کند)
- افتادگی رحم که به دلیل ضعف بافت‌های اطراف رحم رخ می‌دهد
- سرطان دهانه رحم، واژن یا رحم
- سلول‌های پیش‌سرطانی در ناحیه تناسلی
- التهاب لگن (عفونت رحم، لوله‌های فالوپ یا تخمدان‌ها)
- استفاده از روش‌های هورمونی پیشگیری بارداری یا آی‌یودی ناصحیح
- آسیب یا تروما به واژن در زایمان یا آسیب‌های دیگر
خشکی واژن و خونریزی
خشکی واژن یکی از دلایل مهم خونریزی بعد از رابطه جنسی است که می‌تواند به دلایل مختلفی از جمله شیردهی، زایمان، یائسگی، مصرف برخی داروها، بیماری‌های خودایمنی مانند سندرم شوگرن و حتی دوش واژینال ایجاد شود.
خونریزی شدید و درد پس از رابطه جنسی
اگر خونریزی پس از رابطه جنسی شدید باشد، باید فوراً به پزشک مراجعه کرد. خونریزی ناگهانی و غیرعادی ممکن است نشانه مشکلات جدی باشد. در دوران بارداری، خونریزی پس از رابطه می‌تواند علامت سقط جنین یا حاملگی خارج رحمی باشد که نیاز به مراقبت اورژانسی دارد.
افتادگی رحم و اکتروپیون دهانه رحم می‌توانند همراه با درد و خونریزی باشند. همچنین اندومتریوز که رشد بافت مشابه پوشش رحم در خارج از رحم است، می‌تواند باعث درد و خونریزی پس از رابطه شود.
خونریزی پس از رابطه در دوران بارداری و پس از زایمان
در بارداری، خونریزی پس از رابطه معمولاً به دلیل افزایش رگ‌های خونی در دهانه رحم است، اما باید توسط پزشک بررسی شود. پس از زایمان، خشکی واژن و ترمیم زخم‌های زایمانی می‌تواند باعث خونریزی شود.
تشخیص و درمان خونریزی بعد از رابطه جنسی
پزشک ابتدا سوالاتی درباره سابقه پزشکی، نوع و شدت خونریزی و علائم همراه می‌پرسد و معاینه لگن انجام می‌دهد. آزمایش‌های لازم شامل تست بارداری، آزمایش عفونت‌های مقاربتی، سونوگرافی واژینال، تست پاپ‌اسمیر و کولپوسکوپی است.
درمان بستگی به علت دارد. برای خشکی واژن، استفاده از روان‌کننده‌ها و درمان هورمونی ممکن است کمک کند. عفونت‌ها با داروهای مناسب درمان می‌شوند. پولیپ‌ها قابل برداشتن هستند و در صورت وجود سرطان، درمان‌های تخصصی مانند جراحی، شیمی‌درمانی یا پرتودرمانی لازم است.
پیشگیری و نکات مهم
- استفاده از روان‌کننده‌ها هنگام رابطه جنسی
- افزایش مدت زمان تحریک قبل از دخول
- مراجعه به پزشک برای درمان عفونت‌ها و برداشتن پولیپ‌ها
- اجتناب از رابطه جنسی خشن یا پرخطر
اگر خونریزی پس از رابطه جنسی به صورت مکرر یا شدید رخ دهد، حتماً باید تحت نظر پزشک قرار بگیرید تا علت دقیق مشخص و درمان مناسب انجام شود.