کلیتوریس بخشی حساس و مهم در بالای ولوای زنان است که لمس آن میتواند منجر به تحریک جنسی و ارگاسم شود. ظاهری کوچک و شبیه یک دکمه دارد، اما در واقع شبکهای گسترده از بافتها و اعصاب است که هم در داخل و هم در خارج بدن قرار دارد.
عملکرد کلیتوریس چیست؟
هدف اصلی کلیتوریس ایجاد لذت جنسی است. در حالی که کل ولوای زنانه میتواند تحریک شود، کلیتوریس بیشترین حساسیت و لذت را فراهم میکند. این عضو میتواند به روشهای مختلفی تحریک شود، از جمله با انگشتان خود یا شریک جنسی، تحریک دهانی، استفاده از اسباببازیهای جنسی، یا از طریق دخول واژینال با آلت تناسلی، انگشت یا اسباببازی که از دیواره واژن تحریک کلیتوریس را ممکن میسازد.
هر فرد ممکن است نوع خاصی از تحریک را ترجیح دهد و شناخت این موارد به درک بهتر لذت جنسی کمک میکند.
آناتومی کلیتوریس چگونه است؟
کلیتوریس از بافتهای معمولی، بافت همبند و عضله تشکیل شده و توسط هودی به نام «کلیتوریس هود» که از بخش بالایی لابیا شکل گرفته، پوشیده شده است. ظاهر آن در افراد متفاوت است، اما معمولاً یک بخش کوچک از گوشت زیر هود بین دو لایه پوست دیده میشود.
بخش بیرونی کلیتوریس که به آن گلنس کلیتوریس گفته میشود، در بالای ولوای زنانه قرار دارد. زیر آن دهانه مجرای ادرار و پایینتر دهانه واژن قرار دارد. دو لایه پوست اطراف این نواحی به ترتیب لابیا مینور و لابیا ماژورا نامیده میشوند.
گلنس کلیتوریس مملو از انتهای عصبی است که حساسیت بالایی دارد. هود کلیتوریس ممکن است تمام، بخشی یا هیچکدام از گلنس را بپوشاند.
در داخل بدن، کلیتوریس به شکل حرف Y وارونه است. بدنه اصلی آن (کورپورا) پشت گلنس قرار دارد و به دو شاخه به نام کرورا تقسیم میشود که بلندترین بخشهای کلیتوریس هستند. همچنین دو حبابک دهلیزی (vestibular bulbs) در بین کرورا و دیواره واژن قرار دارند که هنگام تحریک جنسی با خون پر شده و اندازهشان دو برابر میشود.
ریشه کلیتوریس جایی است که اعصاب بخشهای مختلف به هم میرسند و در محل اتصال دو شاخه کرورا قرار دارد.
در چند اینچ داخل واژن، نقطهای به نام نقطه G یا گرافنبرگ وجود دارد که ارتباط دقیق آن با کلیتوریس هنوز به طور کامل مشخص نیست، اما تحریک آن میتواند لذت ایجاد کند. این احتمالاً به دلیل تماس حبابکهای دهلیزی با دیواره واژن است که ممکن است توضیحی برای ارگاسمهای واژینال مرتبط با کلیتوریس باشد.
کل طول کلیتوریس حدود 3.5 تا 4.25 اینچ و عرض آن معمولاً حدود 2.5 اینچ است. گلنس بیرونی تنها حدود 0.75 تا 1 اینچ قطر دارد و شامل حدود 8000 انتهای عصبی است. هنگام تحریک، بخشهایی از کلیتوریس با خون پر شده و باعث تورم لابیاها و افزایش لذت به ویژه در هنگام دخول واژینال میشود.
اختلالات و مشکلات مرتبط با کلیتوریس
برخی شرایط میتوانند کلیتوریس را تحت تأثیر قرار دهند، از جمله:
- کلیتورومگالی: بزرگتر شدن غیرطبیعی کلیتوریس که ممکن است به دلیل مواجهه جنین با هورمونهای آندروژن مانند تستوسترون باشد و در بیماریهایی مانند هیپرپلازی مادرزادی آدرنال دیده میشود.
- اختلالات هورمونی: مانند سندرم تخمدان پلیکیستیک که میتواند باعث بزرگ شدن کلیتوریس شود.
- عفونتها: عفونتهای قارچی، باکتریایی، تریکومونیازیس، کلامیدیا، گونوره، سیفلیس و هرپس میتوانند ولوای زنان و به تبع آن کلیتوریس را تحریک و ملتهب کنند.
- مشکلات پوستی: چسبندگیهای کلیتوریس که زمانی رخ میدهد که هود کلیتوریس به گلنس بچسبد و باعث درد شود. بیماری خودایمنی لیکن اسکلروز نیز میتواند باعث اسکار و چسبندگی در این ناحیه شود.
- حساسیتها و آلرژیها: به کاندوم، اسباببازیهای جنسی، صابونهای معطر، محصولات بهداشتی زنانه، و مواد شوینده لباس.
- سرطانها: سرطان ولوار و سرطانهای متاستاتیک مانند سرطانهای پستان، دهانه رحم و آندومتر میتوانند کلیتوریس را درگیر کنند.
- تحریک جنسی شدید و نادرست: ممکن است باعث درد و ناراحتی شود.
در صورت مشاهده درد، خارش یا حساسیت در ناحیه کلیتوریس، بررسیهای پزشکی برای تشخیص علت ضروری است.
چگونه از کلیتوریس مراقبت کنیم؟
مراقبت از کلیتوریس با حفظ بهداشت ناحیه تناسلی با آب گرم و صابون ملایم آغاز میشود. استفاده از اسپریها و دئودورانتهای معطر خودداری شود و دوش واژینال فقط با توصیه پزشک انجام گیرد. معاینات منظم لگنی به تشخیص زودهنگام مشکلات کمک میکند.
همچنین توصیه میشود:
- در هنگام رابطه جنسی از کاندوم یا سدهای دندانی برای پیشگیری از عفونتها استفاده شود.
- آزمایشهای مربوط به بیماریهای مقاربتی انجام شود تا در صورت ابتلا درمان به موقع صورت گیرد.