منومترو راژیا به معنای خونریزی شدید رحم است که هم در زمان قاعدگی و هم در فواصل بین قاعدگی رخ می‌دهد. این وضعیت ترکیبی از دو اختلال است: منوراژیا که به خونریزی شدید در دوران قاعدگی گفته می‌شود و مترو راژیا که به خونریزی طولانی‌تر از هفت روز یا لکه‌بینی بین دوره‌های قاعدگی اطلاق می‌شود.
امروزه پزشکان ترجیح می‌دهند از اصطلاح «خونریزی غیرطبیعی رحم» استفاده کنند، زیرا این علامت می‌تواند ناشی از بیماری‌ها و شرایط مختلفی باشد. این مشکل بین ۱۰ تا ۳۰ درصد زنان در سنین باروری را تحت تأثیر قرار می‌دهد و شایع‌ترین اختلال قاعدگی در زنان پیش از یائسگی محسوب می‌شود. اگرچه همیشه جدی نیست، اما ممکن است دلایل مهم و خطرناکی داشته باشد که مراجعه به پزشک برای بررسی ضروری است.
علائم منومترو راژیا
- خونریزی شدید در دوران قاعدگی
- طولانی شدن دوره‌های قاعدگی بیش از حد معمول
- نامنظمی در چرخه‌های قاعدگی
- خونریزی در زمان‌های غیرمعمول مانند بین دوره‌ها یا پس از رابطه جنسی
دلایل بروز منومترو راژیا
دلایل متعددی می‌توانند باعث خونریزی غیرطبیعی رحم شوند که شامل موارد زیر است:
مشکلات باروری و تولیدمثل
- تغییرات هورمونی
- بارداری خارج رحمی
- سقط جنین
- بارداری
- دوران پیش از یائسگی
- آتروفی واژن
- چرخه‌های تخمک‌گذاری نامنظم
اختلالات سیستم غدد درون‌ریز
- سندرم تخمدان پلی‌کیستیک (PCOS)
- کم‌کاری یا پرکاری تیروئید
- تغییر یا قطع داروهای هورمونی
سرطان‌ها و شرایط پیش‌سرطانی
- سرطان آندومتر (رحم)
- هایپرپلازی آندومتر (ضخیم شدن پوشش رحم)
- سرطان واژن، تخمدان، دهانه رحم و سارکوم رحم
بیماری‌های زمینه‌ای
- بیماری‌های کلیوی یا کبدی
- بیماری سلیاک
- اختلالات انعقاد خون
- کاهش تعداد پلاکت خون
عفونت‌ها
- التهاب لگن (PID)
- سرویسیت
- کلامیدیا و گونوره
- آندومتریت
- واژینیت
سایر مشکلات رحمی
- آدنومیوز
- پولیپ‌های دهانه رحم
- فیبروم‌های رحمی
- پولیپ‌های آندومتر
ضربه و آسیب
آسیب‌های نفوذی یا ضربه‌ای به واژن یا دهانه رحم و همچنین سوءاستفاده جنسی می‌توانند باعث خونریزی غیرطبیعی رحم شوند.
روش‌های تشخیص منومترو راژیا
پزشک ابتدا درباره علائم و مدت زمان آن‌ها سوال می‌کند و معاینه فیزیکی شامل معاینه لگن، معاینه دهانه رحم و تست پاپ اسمیر انجام می‌دهد. بسته به سابقه و نتایج معاینه، ممکن است آزمایش‌های بیشتری نیاز باشد، از جمله:
- آزمایش تیروئید
- آزمایش بارداری
- اندازه‌گیری سطح هورمون‌ها
- هیستروسکوپی برای بررسی پوشش رحم و تشخیص فیبروم، پولیپ یا سرطان
- سونوگرافی لگن
- بیوپسی آندومتر
درمان منومترو راژیا
درمان بسته به علت و تمایل بیمار به بارداری در آینده متفاوت است. اغلب پزشکان ابتدا درمان دارویی را شروع می‌کنند، مگر اینکه اختلال خونریزی مشکوکی وجود داشته باشد. گزینه‌های درمانی پزشکی شامل موارد زیر است:
- داروهای ضدالتهاب غیر استروئیدی مانند ایبوپروفن یا ناپروکسن برای کاهش خونریزی و درد قاعدگی
- قرص‌های ضدبارداری خوراکی برای تنظیم چرخه قاعدگی و کاهش خونریزی شدید یا طولانی
- هورمون پروژسترون برای اصلاح عدم تعادل هورمونی و کاهش خونریزی
- ترانکسامیک اسید (با نام تجاری لیستدا) که فقط در زمان خونریزی مصرف می‌شود و به کاهش خونریزی کمک می‌کند
- وسیله داخل رحمی هورمونی (IUD) که هورمونی به نام لوونورژسترل آزاد می‌کند و باعث نازک شدن پوشش رحم و کاهش خونریزی و درد می‌شود
- تغییر یا قطع داروهای هورمونی در صورت ایجاد خونریزی غیرطبیعی
- مکمل‌های آهن در صورت وجود کم‌خونی یا کاهش سطح آهن
برخی از علل منومترو راژیا نیازمند جراحی هستند که شامل موارد زیر می‌شود:
- آمبولیزاسیون فیبروم رحمی: با مسدود کردن رگ‌های خونی تغذیه‌کننده فیبروم‌ها، باعث کوچک شدن آن‌ها می‌شود.
- میومکتومی: جراحی حذف فیبروم‌ها بدون برداشتن رحم که امکان بارداری طبیعی پس از آن وجود دارد.
- آبلیشن رحم: برای زنانی که قصد بارداری ندارند، تخریب پوشش رحم با روش‌هایی مانند لیزر، حرارت، برق، مایکروویو یا انجماد انجام می‌شود.
- هیسترکتومی: در مواردی که درمان هورمونی موثر نباشد یا سرطان علت خونریزی باشد، برداشتن رحم به عنوان آخرین راهکار پیشنهاد می‌شود که ممکن است همراه با پرتودرمانی یا شیمی‌درمانی باشد.