ورم سینه یا پرشدگی بیش از حد سینه‌ها زمانی رخ می‌دهد که سینه‌ها با شیر مادر پر شده و احساس سنگینی، گرما و درد ایجاد می‌کنند. این وضعیت معمولاً پس از زایمان اتفاق می‌افتد و بخشی از فرآیند طبیعی بدن برای تغذیه نوزاد است.
علت ورم سینه چیست؟
<pپس از زایمان، جریان خون به سینه‌ها افزایش می‌یابد و ابتدا مایعی غلیظ و زرد رنگ به نام آغوز تولید می‌شود که سرشار از پروتئین و مواد مغذی برای نوزاد است. سه تا چهار روز بعد، تولید شیر به طور مداوم آغاز شده و شیر در بافت سینه ذخیره می‌شود. این افزایش ناگهانی شیر می‌تواند باعث ورم و پرشدگی سینه‌ها شود.
علائم ورم سینه
سینه‌های ورم کرده معمولاً گرم، سنگین، متورم و دردناک هستند. ممکن است سفتی در سینه‌ها احساس شود و حتی این تورم به زیر بغل نیز کشیده شود. همچنین ممکن است نوک سینه‌ها صاف یا توده‌هایی در سینه دیده شود که باعث سختی در گرفتن پستان توسط نوزاد می‌شود. در موارد شدید، این وضعیت می‌تواند باعث مسدود شدن مجاری شیر و عفونت سینه (ماستیت) شود.
درمان و مراقبت‌های خانگی
برای کاهش درد و ورم، مهم‌ترین کار تخلیه شیر از سینه‌هاست. اگر نوزاد به سختی می‌تواند پستان را بگیرد، ابتدا با پمپ یا به صورت دستی مقداری شیر را خارج کنید. ماساژ سینه، دوش آب گرم یا استفاده از کمپرس گرم قبل از شیردهی می‌تواند به کاهش سفتی کمک کند. اما اگر این روش‌ها موثر نبود، ادامه دادن به استفاده از گرما ممکن است تورم را افزایش دهد و جریان شیر را مختل کند.
پس از تخلیه شیر، ورم کاهش یافته و نوزاد راحت‌تر می‌تواند شیر را بمکد. با تنظیم میزان تولید شیر و ایجاد یک برنامه منظم شیردهی یا پمپاژ، ورم سینه معمولاً برطرف می‌شود. در صورت بروز تب، ترشح از نوک سینه یا درد شدید، باید به پزشک مراجعه کرد. مشاوره با متخصص شیردهی نیز می‌تواند کمک‌کننده باشد.
راهکارهای پیشگیری
برای جلوگیری از ورم سینه، باید از پر شدن بیش از حد سینه‌ها جلوگیری کرد. نوزاد را هر زمان که گرسنه است تغذیه کنید و سعی کنید هر ۲ تا ۳ ساعت یک بار شیردهی یا پمپاژ انجام شود. اگر شیردهی انجام نمی‌دهید یا نوزاد شیر کافی نمی‌خورد، حتماً با پمپ شیر را تخلیه کنید. استفاده از کمپرس گرم قبل از شیردهی و حفظ تغذیه سالم و هیدراتاسیون مناسب نیز موثر است.
اگر از شیر خشک استفاده می‌کنید
در صورتی که قصد دارید از شیر خشک برای تغذیه نوزاد استفاده کنید، بدن شما به تدریج تولید شیر را کاهش می‌دهد. برای کاهش ورم سینه در این شرایط، استفاده از سوتین ورزشی تنگ و جلوگیری از تحریک سینه‌ها توصیه می‌شود. ورم سینه پس از چند روز به طور طبیعی کاهش می‌یابد.