سرویسیت به التهاب دهانه رحم گفته می‌شود؛ بخشی از رحم که به واژن باز می‌شود. این عارضه بسیار شایع است و می‌تواند به دلایل مختلفی از جمله عفونت‌ها، تحریکات شیمیایی یا فیزیکی و حساسیت‌ها ایجاد شود. تشخیص علت التهاب اهمیت بالایی دارد، زیرا اگر عامل عفونت باشد، ممکن است به بخش‌های دیگر رحم، لوله‌های فالوپ و حفره لگن و شکم گسترش یافته و عفونت‌های خطرناکی ایجاد کند که می‌تواند بر باروری تأثیر بگذارد یا در دوران بارداری مشکلاتی برای جنین ایجاد کند.
علت‌های سرویسیت
<pالتهاب شدید معمولاً ناشی از عفونت‌های منتقل‌شده از طریق رابطه جنسی است. بیماری‌های مقاربتی که می‌توانند باعث سرویسیت شوند عبارتند از:
- سوزاک
- کلامیدیا
- هرپس تناسلی
- تریکومونیازیس
- مایکوپلاسما و اورئاپلاسما
با این حال، بسیاری از زنان مبتلا به سرویسیت، آزمایش عفونت آنها منفی است. سایر عوامل التهاب شامل موارد زیر است:
- حساسیت به مواد شیمیایی موجود در اسپرم‌کش‌ها، دوش‌های واژینال یا لاتکس کاندوم
- تحریک یا آسیب ناشی از تامپون، پسیری یا وسایل جلوگیری از بارداری مانند دیافراگم
- عدم تعادل باکتریایی؛ یعنی باکتری‌های مفید واژن توسط باکتری‌های مضر جایگزین می‌شوند که به آن واژینوز باکتریایی گفته می‌شود
- عدم تعادل هورمونی؛ کاهش استروژن یا افزایش پروژسترون می‌تواند سلامت بافت دهانه رحم را تحت تأثیر قرار دهد
- سرطان یا درمان‌های سرطانی؛ به ندرت پرتودرمانی یا سرطان می‌تواند تغییراتی در دهانه رحم ایجاد کند که شبیه سرویسیت باشد
علائم سرویسیت
بسیاری از زنان مبتلا به سرویسیت هیچ علامتی ندارند و بیماری تنها در معاینات روتین کشف می‌شود. در صورت وجود علائم، ممکن است شامل موارد زیر باشد:
- ترشحات خاکستری یا زرد کم‌رنگ از واژن
- خونریزی غیرطبیعی واژینال، مانند خونریزی بعد از رابطه جنسی یا بین دو دوره قاعدگی
- درد هنگام رابطه جنسی
- ادرار دردناک، دشوار یا مکرر
- درد لگن یا شکم و در موارد نادر تب
عوامل خطر
احتمال ابتلا به سرویسیت در موارد زیر بیشتر است:
- رابطه جنسی بدون کاندوم اخیراً
- داشتن چندین شریک جنسی در مدت کوتاه
- سابقه قبلی ابتلا به سرویسیت
مطالعات نشان می‌دهد 8 تا 25 درصد زنان مبتلا به سرویسیت ممکن است دوباره به آن دچار شوند.
تشخیص سرویسیت
پزشک ممکن است معاینه لگنی انجام دهد تا دهانه رحم را به دقت بررسی کند. همچنین نمونه‌برداری از ترشحات واژن برای بررسی وجود عفونت یا خونریزی آسان انجام می‌شود. پزشک درباره سابقه جنسی شما سوالاتی می‌پرسد، از جمله تعداد شرکای جنسی، استفاده یا عدم استفاده از کاندوم و نوع روش‌های پیشگیری از بارداری.
حتی اگر علائمی نداشته باشید، در صورت بارداری یا وجود ریسک بالای بیماری‌های مقاربتی، معاینه روتین برای بررسی سرویسیت انجام می‌شود.
آزمایش‌ها
نمونه‌برداری از دهانه رحم برای بررسی ترشحات، تورم، حساسیت و خونریزی انجام می‌شود و نمونه‌های واژینال برای شناسایی باکتری‌ها یا ویروس‌های مضر آزمایش می‌شوند.
درمان سرویسیت
اگر عامل عفونت جنسی نباشد، ممکن است نیازی به درمان خاصی نباشد. در صورت وجود عفونت، هدف اصلی درمان از بین بردن عفونت و جلوگیری از گسترش آن به رحم، لوله‌های فالوپ یا جنین است.
بسته به نوع عامل عفونی، پزشک ممکن است داروهای زیر را تجویز کند:
- آنتی‌بیوتیک‌ها
- داروهای ضدقارچ
- داروهای ضدویروس
همچنین ممکن است درمان شریک جنسی شما نیز لازم باشد تا از عود بیماری جلوگیری شود. تا پایان دوره درمان، رابطه جنسی توصیه نمی‌شود.
در افراد مبتلا به HIV، درمان سرویسیت اهمیت بیشتری دارد زیرا التهاب دهانه رحم می‌تواند میزان ویروس را افزایش داده و احتمال انتقال آن را بیشتر کند. همچنین سرویسیت احتمال ابتلا به HIV را در صورت تماس با فرد آلوده افزایش می‌دهد.
در صورت ادامه علائم پس از درمان، باید مجدداً توسط پزشک بررسی شوید.
روش‌های غیر دارویی مانند دوش واژینال یا درمان‌های مبتنی بر ماست توصیه نمی‌شوند و ممکن است علائم را بدتر کنند.
پیشگیری از سرویسیت
برای کاهش خطر ابتلا به سرویسیت موارد زیر توصیه می‌شود:
- استفاده همیشگی از کاندوم توسط شریک جنسی
- محدود کردن تعداد شرکای جنسی
- عدم رابطه جنسی با افرادی که زخم یا ترشحات تناسلی دارند
- در صورت درمان بیماری مقاربتی، درمان شریک جنسی نیز انجام شود
- عدم استفاده از محصولات بهداشتی زنانه تحریک‌کننده
- کنترل مناسب قند خون در افراد دیابتی