غده تیروئید که در پایین گردن و زیر سیب‌کرم قرار دارد، هورمون‌هایی تولید می‌کند که به بدن کمک می‌کنند انرژی مصرف کند، دمای بدن را تنظیم کند و عملکرد مغز، قلب، عضلات و سایر اندام‌ها را حفظ نماید.
آنتی‌بادی‌ها مولکول‌هایی هستند که سیستم ایمنی بدن برای محافظت در برابر باکتری‌ها و ویروس‌ها تولید می‌کند. اما گاهی سیستم ایمنی به اشتباه آنتی‌بادی‌هایی می‌سازد که به غده تیروئید حمله می‌کنند. این آنتی‌بادی‌ها که به نام آنتی‌بادی‌های ضد تیروئید شناخته می‌شوند، می‌توانند باعث تولید بیش از حد یا کمبود هورمون‌های تیروئید شوند.
تأثیر آنتی‌بادی‌های ضد تیروئید بر غده تیروئید
این آنتی‌بادی‌ها به بخش‌های خاصی از غده تیروئید حمله می‌کنند، از جمله:
- تیروئید پراکسیداز (TPO): آنزیمی که نقش مهمی در ساخت هورمون‌های تیروئید دارد.
- تیروگلوبولین (Tg): ماده‌ای که در تولید هورمون‌های تیروئید نقش دارد.
- گیرنده هورمون محرک تیروئید (TSH): جایی که هورمون TSH به سلول‌های تیروئید متصل می‌شود و باعث تولید و ترشح هورمون‌های تیروئید به خون می‌شود.
حمله این آنتی‌بادی‌ها می‌تواند به غده تیروئید آسیب برساند، باعث تورم آن شود و عملکردش را مختل کند. این وضعیت می‌تواند منجر به بیماری‌هایی مانند:
بیماری هاشیموتو
شایع‌ترین نوع کم‌کاری تیروئید است که در آن التهاب غده تیروئید باعث کاهش تولید هورمون‌ها می‌شود. با گذشت زمان، غده آسیب می‌بیند و سطح هورمون‌های تیروئید در خون کاهش می‌یابد. علائم این بیماری شامل خستگی شدید، حساسیت به سرما، افزایش وزن، درد بدن یا مفاصل و افسردگی است.
بیماری گریوز
در این بیماری، آنتی‌بادی‌ها باعث تحریک بیش از حد سلول‌های تیروئید می‌شوند و تولید هورمون‌های تیروئید را افزایش می‌دهند که به آن پرکاری تیروئید می‌گویند. علائم شامل اضطراب، تحریک‌پذیری، بیرون‌زدگی چشم‌ها، حساسیت به گرما، کاهش وزن بدون دلیل، لرزش دست‌ها و ضربان قلب سریع یا نامنظم است.
آزمایش آنتی‌بادی‌های ضد تیروئید
پس از انجام آزمایش‌های معمول خون برای بررسی سطح هورمون‌های تیروئید، پزشک ممکن است آزمایش آنتی‌بادی‌ها را برای تشخیص بیماری هاشیموتو یا گریوز درخواست کند. این آزمایش به پزشک کمک می‌کند تا بفهمد آیا سیستم ایمنی بدن به غده تیروئید حمله می‌کند یا علت دیگری وجود دارد.
همچنین ممکن است این آزمایش برای بررسی مواردی مانند گواتر (بزرگی غده تیروئید) یا بیماری‌های خودایمنی دیگر مانند لوپوس یا آرتریت روماتوئید که احتمال بروز مشکلات تیروئیدی را افزایش می‌دهند، انجام شود.
نحوه انجام آزمایش
نمونه خون توسط پزشک یا تکنسین آزمایشگاه گرفته می‌شود تا میزان آنتی‌بادی‌های ضد تیروئید اندازه‌گیری شود. برخی داروها، گیاهان دارویی، ویتامین‌ها و مکمل‌ها می‌توانند نتایج آزمایش را تحت تأثیر قرار دهند، بنابراین باید پزشک را در جریان مصرف آن‌ها قرار دهید. همچنین بارداری ممکن است روی نتایج تأثیر بگذارد، پس اگر باردار هستید یا احتمال بارداری دارید، حتماً به پزشک اطلاع دهید.
تفسیر نتایج
اگر آزمایش نشان دهد که آنتی‌بادی وجود ندارد، احتمالاً سیستم ایمنی بدن عامل علائم شما نیست. اما اگر سطح آنتی‌بادی‌های ضد تیروئید پراکسیداز یا تیروگلوبولین بالا باشد، احتمالاً به بیماری هاشیموتو مبتلا هستید. همچنین وجود آنتی‌بادی‌های زیاد علیه گیرنده هورمون محرک تیروئید نشان‌دهنده بیماری گریوز است. هرچه میزان آنتی‌بادی‌ها بالاتر باشد، احتمال ابتلا به بیماری تیروئیدی ناشی از سیستم ایمنی بیشتر است.