تیروئید غده‌ای کوچک در جلوی گردن است که هورمون‌هایی تولید می‌کند که تقریباً بر تمام اعضای بدن تأثیر می‌گذارند. وقتی سطح هورمون‌های تیروئید بیش از حد یا کمتر از حد طبیعی باشد، عملکرد بدن دچار اختلال می‌شود و این می‌تواند انرژی، خلق و خو و وزن شما را تحت تأثیر قرار دهد.
اگر تیروئید ملتهب شود، به این وضعیت تیروئیدیت گفته می‌شود. گاهی این التهاب به دلیل حمله اشتباهی سیستم ایمنی بدن به تیروئید ایجاد می‌شود که به آن تیروئیدیت خودایمنی، تیروئیدیت لنفوسیتی مزمن، تیروئیدیت هاشیموتو یا بیماری هاشیموتو گفته می‌شود.
دلایل بروز بیماری
<pپزشکان هنوز به طور کامل نمی‌دانند چرا سیستم ایمنی بدن به این شکل دچار خطا می‌شود. ممکن است این مشکل ناشی از یک ژن معیوب، ویروس یا عوامل دیگر باشد یا ترکیبی از این موارد باعث بروز آن شود.
چه کسانی بیشتر در معرض خطر هستند؟
احتمال ابتلا به تیروئیدیت خودایمنی در افرادی که شرایط زیر را دارند بیشتر است:
- زن بودن
- میانسال بودن
- داشتن بیماری خودایمنی دیگر مانند لوپوس، دیابت نوع ۱ یا آرتریت روماتوئید
- داشتن سابقه خانوادگی تیروئیدیت خودایمنی
- قرار گرفتن در معرض تشعشعات محیطی
علائم بیماری
در مراحل اولیه ممکن است هیچ علامتی نداشته باشید. با پیشرفت بیماری، تیروئید ممکن است بزرگ شود که به آن گواتر گفته می‌شود. در این حالت جلوی گردن متورم به نظر می‌رسد و ممکن است احساس پر بودن گلو داشته باشید. تیروئید ممکن است هنگام لمس دردناک باشد یا نباشد.
وقتی تیروئید آسیب می‌بیند، نمی‌تواند به درستی کار کند و باعث کم‌کاری تیروئید می‌شود که علائم آن عبارتند از:
- خستگی
- حساسیت به سرما
- ورم صورت
- مشکل در دفع
- بزرگی زبان
- پوست خشک و رنگ‌پریده و ناخن‌های شکننده
- ریزش مو
- افزایش وزن
- درد عضلات و مفاصل
- افسردگی
- اختلال حافظه
- خونریزی شدید قاعدگی
تشخیص
پزشک برای بررسی سطح هورمون‌های تیروئید، آزمایش خون تجویز می‌کند. این آزمایش‌ها همچنین وجود آنتی‌بادی‌های تیروپراکسیداز را بررسی می‌کنند. در برخی موارد، پزشک برای مشاهده دقیق‌تر تیروئید ممکن است سونوگرافی انجام دهد، به ویژه اگر نتایج آزمایش خون واضح نباشد.
گاهی پزشک ممکن است بیماری را از طریق آزمایش‌های خون معمولی حتی بدون وجود علائم تشخیص دهد، به خصوص اگر سابقه خانوادگی مشکلات تیروئید وجود داشته باشد.
درمان
درمان معمول شامل مصرف دارویی به نام لووتیروکسین است که نسخه مصنوعی هورمون تیروئید طبیعی است. پزشک دوز دارو را به طور منظم بررسی و تنظیم می‌کند و بیمار باید این دارو را مادام‌العمر مصرف کند.
برخی غذاها مانند رژیم‌های پر فیبر یا محصولات سویا می‌توانند بر جذب لووتیروکسین تأثیر بگذارند. همچنین باید پزشک خود را در جریان مصرف مکمل‌های آهن، داروهای کاهش کلسترول مانند کولستیرامین، آنتی‌اسیدهای حاوی هیدروکسید آلومینیوم، داروی زخم معده سوکرالفیت و مکمل‌های کلسیم قرار دهید، زیرا این موارد ممکن است تداخل دارویی ایجاد کنند.