درد ناحیه آدنکس یا حساسیت آدنکسی به دردی گفته میشود که در ناحیه لگن زنان احساس میشود. واژه آدنکس از زبان لاتین به معنای «الحاقات» یا «ضمائم» است و به تخمدانها، لولههای فالوپ و رباطهایی اشاره دارد که اندامهای تولیدمثل را در جای خود نگه میدارند. این ساختارها در قسمت پایین شکم و نزدیک استخوان لگن قرار دارند.
علائم درد آدنکسی
درد در سمت راست یا چپ اندامهای تولیدمثل به عنوان درد آدنکسی شناخته میشود. این درد خود یک بیماری نیست بلکه نشانهای از وجود مشکل پزشکی دیگری است. تشخیص علت درد اولین قدم برای درمان آن است. پزشک معمولاً درباره مدت زمان درد سؤال میکند؛ درد تازه ایجاد شده را حاد و درد بیش از ۶ ماه را مزمن مینامند. درد ممکن است تیز، مبهم، متناوب یا مداوم باشد و با حرکت، رابطه جنسی یا حتی هنگام رفتن به دستشویی تشدید شود. شدت درد میتواند خفیف، متوسط یا شدید باشد.
علل درد آدنکسی
دلایل متعددی برای درد در ناحیه لگن وجود دارد زیرا علاوه بر اندامهای تولیدمثل، بخشهایی از دستگاه ادراری و گوارشی نیز در این ناحیه قرار دارند. بنابراین هر یک از این سیستمها میتوانند منشاء درد باشند.
علل مرتبط با دستگاه تولیدمثل
- دردهای قاعدگی یا دردهای مرتبط با تخمکگذاری
- بارداری خارج از رحم: زمانی که جنین در لوله فالوپ یا خارج از رحم جایگزین میشود
- سقط جنین
- اندومتریوز
- کیستهای تخمدان یا لولههای فالوپ
- التهاب لگن
- عفونتهای منتقله جنسی
علل غیرمرتبط با دستگاه تولیدمثل
- آپاندیسیت
- دیورتیکولیت
- عفونت مجاری ادراری
- یبوست
- سنگ کلیه
تشخیص علت درد آدنکسی
برای یافتن علت درد، پزشک سوالات متعددی درباره علائم و سابقه پزشکی بیمار میپرسد و معاینه فیزیکی از جمله معاینه لگنی انجام میدهد. همچنین ممکن است آزمایشهای زیر درخواست شود:
- آزمایش خون و ادرار
- آزمایش بارداری
- آزمایشهای مربوط به عفونتهای منتقله جنسی
- رادیوگرافی
- سونوگرافی
- سیتی اسکن
روشهای درمان درد آدنکسی
بر اساس تشخیص پزشک، درمان مناسب تجویز میشود. در صورت وجود عفونت، آنتیبیوتیکها مصرف میشوند و برای کنترل درد ممکن است داروهای مسکن تجویز شود. برخی شرایط نیازمند درمان فوری و اورژانسی هستند:
- آپاندیسیت: التهاب آپاندیس که در صورت پارگی، عفونت به سرعت در بدن پخش میشود و نیاز به جراحی فوری دارد.
- بارداری خارج از رحم: جنین در لوله فالوپ جایگزین شده و نمیتوان آن را ادامه داد. این وضعیت میتواند باعث پارگی لوله و خطر جانی شود و درمانهای مختلفی دارد.
- التهاب لگن: عفونت شدید اندامهای تولیدمثل که ممکن است ناشی از برخی عفونتهای جنسی باشد و در صورت عدم درمان میتواند منجر به ناباروری شود.
- پیچخوردگی تخمدان: حالتی نادر که در آن تخمدان یا لوله فالوپ به دور رباطهای نگهدارنده خود میپیچد و درد شدید ایجاد میکند و نیاز به جراحی دارد. گاهی تخمدان یا لوله فالوپ قابل حفظ نیست و باید برداشته شود.
- کیست تخمدان یا لوله فالوپ: کیستها کیسههای پر از مایع هستند که معمولاً بیضررند اما ممکن است پاره شده و باعث درد یا خونریزی شدید شوند که نیازمند درمان فوری است.
در صورت تجربه درد آدنکسی، حتماً با پزشک خود مشورت کنید تا علت دقیق مشخص و درمان مناسب آغاز شود.