پره اکلامپسی از شایع ترین اختلالات دوران بارداری میباشد که بر اسا معیار هایی که برای تشخیص مورد استفاده قرار میگیرد 2 تا 4 درصد از بارداری هارا به خود درگیر میکند.

Nf اصطلاحی است که در سونوگرفی آنومالی است که در سه ماه دوم بارداری برای غربالگری جنین مورد استفاده قرار میگیرد. Nf مخفف Nuchal Fold یا ضخامت پشت گردن جنین میباشد.

اکثر آزمایش های غربالگری گران، تهاجمی و اکثرا تنها در سه ماهه دوم بارداری قابل انجام بودند و خطر سقط جنین را افزایش میدادند.

سونوگرافی آنومالی که سونوگرافی تفصیلی یا اواسط بارداری نیز نامیده میشود از روش های آزمایش غربالگری در سه ماه اول بارداری محسوب میشود.

دوران بارداری، دوران بسیار مهمی است. نگرانی‌های زیادی درباره‌ی سلامت جنین و مادر در این دوران وجود دارد. وضعیت سلامتی جنین، یکی از دغدغه‌های اصلی هر پدرومادری است. همه‌ی والدین دوست دارند که از سلامت فرزندِ در راه خود، اطمینان کامل پیدا کنند. اما آیا راهی برای تشخیص مشکلات مادرزادی یا نواقص احتمالی جنین وجود دارد؟ آزمایش غربالگری روشی است که به‌کمک آن، مادران باردار از وضعیت ابتلای جنین خود به بیماری‌های مادرزادی و نواقص احتمالی آگاه می‌شوند. در این مقاله در مورد آزمایش های غربالگری و چگونگی آن‌ها در زمان‌های مختلف دوران بارداری صحبت خواهیم کرد.

غربالگری در بارداری | انواع آزمایش و تست | تشخیص نقص های مادرزادی | بهترین روش

بسیاری از اختلالات ژنتیکی و ناهنجاری های مادرزادی در اوایل بارداری میتواند توسط تکنیک های مختلفی شناسایی شوند. آزمایش های غربالگری و تشخیصی که به هدف تشخیص زود هنگام نقص ها و اختلالات ژنتیکی و کروموزومی در جنین میباشد در سه ماهه اول بارداری برای تشخیص نقص های مادرزادی جنین انجام میشود. غربالگری میتواند به تشخیص بیماری مادرزادی یا حتی احتمال آن در جنین کمک نماید. اکثر این آزمایش ها غیر تهاجمی بوده و برای انجام آن نیاز نیست بدن شکافته شود و توسط یک سری ابزار میتوان درون بدن را مشاهده کرد. آزمایش های غربالگری بیشتر مخصوص سه ماهه اول و دوم بارداری بوده و برخی نیز در سه ماهه سوم انجام میشوند. بعد از تشخیص مثبت نتیجه غربالگری برای دریافت پاسخ قطعی در خصوص مشکلات جنین، آزمایش تشخیصی انجام میشود.

آزمایش غربالگری در سه ماه اول بارداری

سونوگرافی در سه ماه اول بارداری

ابتدا از طریق امواج صوتی از جنین داخل رحم عکس برداری میشود. از طریق سونوگرافی میتوان اندازه و وضعیت جنین را مشخص کرد و تعیین نمود که مادر در چند ماهگی بارداری خود به سر میبرد. همچنین پزشک میتواند نقص های احتمالی در رشد اندام ها و استخوان های جنین را متوجه شود.

سونوگرافی NT

سونوگرافی NT مربوط به هفته یازدهم و چهاردهم بارداری میباشد که در این سونوگرافی میزان تجمع مایعات در گردن جنین بررسی میشود. اگر میزان مایعات از حد استاندارد بیشتر بود ممکن است که احتمال ابتلا به سندروم داون وجود داشته باشد.

سونوگرافی آنومالی

در سه ماهه دوم بارداری سونوگرافی بررسی آناتومی جنین انجام میشود و سلامت جنین به صورت کامل بررسی میشود. باید توجه داشت که تمامی مشکلات از طریق سونوگرافی نمیتوان تشخیص داد.

آزمایش خون در سه ماه اول بارداری

در سه ماه اول بارداری دو نوع آزمایش خون انجام میشود که شامل آزمایش خون یکپارچه ترتیبی و آزمایش غربالگری یکپارچه سروم میباشد. از این آزمایش ها برای بررسی موادی مانند پروتئین A مرتبط با بارداری و هورمون هاش سی جی یا گنادوتروپین جفتی انسان استفاده میشود. اگر هر یک از این مواد داخل خون غیر عادی باشد نشان دهنده ی اختلالات کروموزم های جنین است. از آزمایش خون برای تعیین گروه خونی و عامل آرهاش RH که نام پادتنی روی گلبول های قرمز برخی افراد است نیز میتوان استفاده نمود. ناسازگاری آرهاش مادر و فرزند میتواند باعث یرقان یا زردی و کم خونی شدید شود. همچنین از طریق آزمایش خون در سه ماهه اول بارداری میتوان از وضعیت ایمنی بدن نسبت به امکان ابتلا به سرخچه، سفلیس، هپاتیت ب و ایدز آگاهی پیدا کرد.

آزمایش نمونه برداری از پرز های جفتی یا CVS

نمونه برداری از پرز های جفتی یا CVS یا پلاسنتا یک آزمایش تهاجمی میباشد در هفته ی ده تا دوازده هفتگی انجام شده و اختلالات ژنتیکی و نقص های مادر زادی مانند سندروم داون را بررسی میکند. این آزمایش ها در دو نوع شکمی و واژنی انجام میشود و عوارضی مانند انقباضات شکمی و لکه بینی داشته و همچنین در زمینه سقط جنین نیز خطراتی دارد.

آزمایش غربالگری در سه ماه دوم بارداری

آزمایش خون در سه ماه دوم بارداری

آزمایش خون در سه ماه دوم بارداری که به نام کوآد مارکر Quad marker شناخته میشود برای بررسی نواقص ژنتیکی یا سندروم داون بکار میرود که در آن 4 نوع پروتئین جنینی اندازه گیری میشود. این آزمایش زمانی تجویز میشود که برای آزمایش غربالگری یک پارچه و سروم دیر اقدام شده باشد.

آزمایش گلوکز در سه ماه دوم بارداری

آزمایش گلوکز برای تشخیص دیابت بارداری صورت میگیرد که در دوران حاملگی ممکن است اتفاق بیافتد. اگر یک مادر به دیابت بارداری مبتلا شود ممکن است نیاز به عمل سزارین برای زایمان نیاز داشته باشد، چرا که فرزندان این مادران درشت بوده و ممکن است زمانی که بچه های آنها به دنیا میایند فشار خون پایینی داشته باشند. برای انجام این آزمایش یک محلول قندی خورده میشود و پس از گرفتن خون میزان سطح قند در آن را مورد بررسی قرار میدهند. اگر یک مادر به دیابت بارداری مبتلا شد، ممکن است در ده سال آِنده نیز به دیابت مبتلا شود و نیاز است پس از وضع حمل نیز آزمایش هارا ادامه دهد.

آزمایش آمنیوسنتز در سه ماه دوم بارداری

برای انجام آزمایش آمنیوسنتز در سه ماه دوم بارداری مایع آمنیوتیک رحم مورد بررسی قرار میگیرد. مایع آمنیوتیک در دوران بارداری دور جنین را در برگرفته و سلول هایی با آرایش ژنی جنین و مواد شیمیایی گوناگونی که بدن جنین تولید میکند در آن وجود دارد. از انواع آزمایش آمنیوسنتز میتوان به تشخیص اختلالات ژنتیکی مانند سندروم داون و مهره شکاف اشاره کرد و این آزمایش در هفته 15 بارداری صورت میگیرد. آزمایش آمنیوسنتز در صورتی که آزمایش های غربالگری نتایجی غیر عادی داشته باشد یا در دوران قبل بارداری مادر اختلالات کروموزومی داشته باشد یا سن مادر بالای 35 سال باشد و یا سابقه اختلالات ژنتیکی در خانواده وجود داشته باشد انجام میشود.

آزمایش غربالگری در سه ماه سوم بارداری

آزمایش غربالگری استرپتوکوک گروه B

GBS یا استرپتوکوک گروه B که نوعی عفونت شدید در زنان و نوزادان با شمار میرود، در صورتی که دارای سابقه بیماری یا مشکلات پزشکی نباشند ممکن است نواحی مانند دهان، گلو، مجاری تحتانی روده و واژن دچار عفونت شود. عفونت در ناحیه واژن برای زن باردار خطرناک نمیباشد اما برای نوزاد خطرناک بوده و امکان دارد دچار عفونت های شدید شود. این آزمایش برای مادرانی که 35 تا 37 سال سن دارند از طریق رکتوم یا واژن انجام میشود. اگر مادر دچار این عفونت شد بایستی از آنتی بیوتیک اتفاده کند تا فرزند او از این عفونت در امان بماند.

آزمایش تشخیصی والدین

بعد از آزمایش های غربالگری مثبت گام بعدی آزمایش های تشخیصی والدین هستند. این آزمایش ها بطور قطعی وجود اختلال یا مشکلی را مشخص میکنند. این آزمایش ها تهاجمی تر بوده و برای انجام آن باید بدن شکافته شود و تنها مخصوص زمانی است که مشکل خاصی مطرح باشد، آزمایش های غربالگری چیز خاصی را نشان بدهند، یا سن، سابقه خانوادگی و پزشکی که باعث افزایش یک مشکل در بارداری شوند.