چنان چه باردار شدن برای شما و همسرتان تبدیل به یک چالش شده است،‌ بدانید تنها شما نیستید.

ناباروري و نازايي از جمله مشکلاتي است که اين روزها گريبان بسياري از زوج​هاي جوان را در سراسر جهان گرفته است.

ناباروری زنان به علت مصرف دخانیات و مسائل بهداشتی و مشکلات رحم و تخمدان بوجود می آید اما می شود با تغذیه و مصرف دارو های گیاهی مثل جنسینگ و دارچین و... آن را درمان کرد.

علل مختلفی در ناباروری زنان دخیل است و برای حل این معضل راه‌های درمانی زیادی وجود دارد که در این مقاله با آنها آشنا می‌شوید.

یک متخصص زنان گفت: سن مهم‌ترین عامل در ناباروری زنان است و خانم‌ها باید توجه کنند که پس از ۳۵ سالگی قدرت باروری زنان کاهش پیدا می‌کند.

مادر شدن، حسی است که در تمامی زنان وجود دارد اما برخی از زنان به طور طبیعی از مادر شدن محروم هستند و بایستی با کمک پزشکان و متخصصان مراحل درمانی را انجام دهند تا بتوانند مادر شوند. ناباروری می‌تواند دلایل مختلفی داشته باشد و در بسیاری از مواقع از سوی مردان است و همیشه ناباروری از سوی زنان نیست. اما در این مطلب به دلایلی پرداخته می‌شود که از سوی زنان رخ می‌دهد.

شایع‌ترین علت ناباروری زنان، اختلال در روند تخمک‌گذاری است که این اختلال می‌تواند ناشی از تخمدان پلیکیستی، اختلالات هورمونی و ژنتیکی، افزایش و کاهش وزن باشد.

هم اکنون علل مختلفی مانند مشکلات رحم و تخمدان یا اختلالات هورمونی در ناباروری زنان دخیل هستند اما بیشتر زنانی که مشکل ناباروری دارند می توانند با اقدام به موقع و انتخاب روش درمانی مناسب شانس بارداریشان را افزایش دهند.

ربابه طاهری پناه، در توضیح تعریف ناباروری، گفت: به طورکلی به زوج هایی که در سنین زیر ۳۵ سال هستند و یکسال برای بارداری اقدام ناموفق داشته اند، نابارور گفته می شود.

می دانید که برای بارور شدن، اسپرم باید به تخمک بچسبد ولی در بعضی زنان، تخمک قادر به دریافت اسپرم نیست. مشکلات تخمک‌گذاری ممکن است ناشی از یک یا چند مورد زیر باشد

ناباروری زنان

به آن دسته از عوامل و مشکلاتی که در ناباروری به زنان مرتبط است، ناباروری زنان اطلاق می‌گردد و می‌تواند دلایل مختلفی داشته باشد.

سن

تغییرات وابسته به سن از قبیل کاهش ذخیره تخمک‌ها در تخمدان‌ها (Ovarian reserve)، ممکن است منجر به توسعه ناباروری شود. باروری در زنان پس از سن ۲۷ سالگی شروع به کاهش می‌کند و سرعت کاهش باروری پس از سن ۳۵ سالگی تسریع می‌گردد. در ارتباط با ذخیره تخمدان از حیث تخمک، یک زن ۱۲ درصد از ذخیره تخمدانی خود را در سن ۳۰ سالگی دارد و این میزان در سن ۴۰ سالگی به سه درصد کاهش می‌یابد.

نقص عملکرد تخمدانی

شایع‌ترین علت ناباروری زنان نقص تخمک‌گذاری است. این حالت ممکن است به دلیل نقص در عملکرد غده هایپوتالاموس و درنتیجه اختلال در تحریک غده هیپوفیز باشد. استرس، تروما، تغییرات در وزن بدن، بی‌اشتهایی یا اختلالات در غذا خوردن و فعالیت ورزشی زیاد ممکن است فاکتورهایی در توسعه عدم تخمک‌گذاری باشند. زنان با چنین مشکلاتی LH و FSH کافی را جهت تحریک بلوغ فولیکول‌ها در تخمدان تولید نمی‌کنند. فاکتورهای اندوکرین (شامل بیماری تیروئید، دیابت، هایپرپرولاکتنمی، تولید فراوان آندروژن آدرنال) و بیماری کبدی در عملکردهای هیپوتالاموسی یا هیپوفیزی اختلال ایجاد می‌کند که درنتیجه ممکن است از رشد فولیکول‌ها، تخمک‌گذاری یا بقاء کورپوس لوتئوم (که برای بقاء آبستنی ضروری است) جلوگیری کند. این اختلالات اندوکرین و عدم تعادل‌ها برای بازیافتن بارداری نیاز به اصلاح و کنترل دارند.


سندرم تخمدان پلی‌کیستیک (PCOS)

اختلالی است که در پنج تا ده درصد جمعیت زنان رخ می‌دهد. به نظر می‌رسد مقاومت به انسولین منجر به هایپرانسولینمیی شده که تخمدان‌ها را به تولید آندروژن بیشتر تحریک می‌کند و باعث ایجاد این سندرم می‌شود. زنانی که به سندرم تخمدان پلی‌کیستیک (PCOS) مبتلا هستند، ممکن است همه یا برخی از علائم ذیل را داشته باشند:
چاقی، هایپرپرولاکتنمی، کیست‌های تخمدانی، نامنظم شدن قاعدگی، علائم هایپرآندروژنیسم (آکنه، آلوپسیا، پُرمویی)، هایپرکلسترومی، افزایش نسبت LH /FSH و ناباروری.
زنانی که اضافه‌وزنشان در ناحیه کمر توزیع شده است، نشانه‌های اغراق‌آمیز و درجه‌ای از علائم PCOS را دارند. زنان باردار مبتلا به PCOS نیز در معرض خطر بیشتری برای سقط و تحمل مشکلات بارداری قرار دارند.

 علل لوله‌ای/ اندومتریال

بیماری التهابی لگن نیز ممکن است در ایجاد ناباروری با ایجاد آسیب در لوله‌ها و دیواره اندومتریال نقش داشته باشد. اندومتریوزیس حالتی است که با حضور بافت اندومتریال اکتوپیک مشخص می‌شود و ممکن است تأثیری بر جنبه‌های مکانیکی تخمک‌گذاری، برداشت اووسیت، انتقال توسط لوله فالوو لانه گزینی تخمک بارور داشته باشد.


علل سرویکس

ناباروری سرویکال می‌تواند با تغییر در کیفیت و کمیت موکوس که برای عبور اسپرم به رحم ضروری است ایجاد شود. عفونت‌هایی مانند کلایمیدیا ممکن است بر کیفیت موکوس تأثیر داشته باشد. همین‌طور، پروسه‌های جراحی سرویکس از قبیل فرسایش لیزری یا سرما درمانی ممکن است باعث تخریب غده‌های ترشح‌کننده موکوس در سرویکس شوند.


بیماری‌های مقاربتی

عفونت‌هایی منتقل‌شونده از طریق مقاربت (Sexually transmitted infections) از دلایل عمده ناباروری محسوب می‌شود. عفونت‌هایی مقاربتی اغلب نشانه‌های اندکی از خود بروز می‌دهند که این امر منجر به از دست رفتن زمان مناسب جهت اقدامات پیشگیرانه و درمانی مناسب می‌گردد.


نقایص فاز لوتئال

ناتوانی برخی زنان در نگه‌داری مرحله ابتدایی بارداری ممکن است ناشی از نقص فاز لوتئال مرتبط با پروژسترون نامناسب و ناکافی باشد.


استعمال دخانیات

استعمال دخانیات برای تخمدان‌ها مضر است و میزان صدمه آن بستگی به شدت و مدت‎‌زمانی دارد که شخص از دخانیات استفاده می‌کند. نیکوتین و مواد شیمیایی دیگر که در توانایی بدن در تولید استروژن (هورمونی که در تنظیم تشکیل فولیکول‌ها و تخمک‌گذاری نقش دارد) مداخله می‌کنند سبب می‌شوند که سلول‌های تخمک نسبت به ناهنجاری‌های ژنتیکی مستعد باشند. البته بعضی از صدمات اجتناب‌ناپذیر است اما ترک سیگار می‌تواند از صدمات بیشتر جلوگیری کند.

 

وزن بدن و اختلالات تغذیه‌ای

سلول‌های چربی، علاوه بر اندام‌های اولیه جنسی استروژن تولید می‌کنند. چربی زیاد بدن سبب تولید بیش‌از‌حد آندروژن‌ها می‌شود که واکنش بدن و جلوگیری از باردارشدن را در پی خواهد داشت. از طرفی چربی اندک بدن نیز منجر به تولید ناکافی استروژن و اختلال در سیکل قاعدگی می‌شود. درمجموع، هم زنان با کمبود وزن و هم زنان با اضافه وزن، دارای سیکل‌های نامنظم هستند که تخمک‌گذاری آن رخ نمی‌دهد و یا به‌اندازه‌کافی نیست.